Praska Wiosna (czes. Pražské jaro) – okres politycznej liberalizacji w Czechosłowacji w roku 1968 (zaczęła się 5 stycznia). Trwała do czasu, gdy ZSRR i inni członkowie Układu Warszawskiego (Polska, NRD, Węgry i Bułgaria) dokonali inwazji w nocy 20 sierpnia na 21 sierpnia tego roku.
Przebieg Praskiej Wiosny:
- 4 stycznia 1968: Alexander Dubček zostaje I sekretarzem Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Czechosłowacji (KSČ).
- 23 marca: spotkanie w Dreźnie z udziałem przedstawicieli partii komunistycznych i rządów: Czechosłowacji, Bułgarii, NRD, Polski, Węgier i Związku Radzieckiego; pojawił się po raz pierwszy termin „kontrrewolucja” dla określenia sytuacji czechosłowackiej; prawdopodobnie bezpośrednio po konferencji drezdeńskiej podjęto przygotowania do interwencji militarnej w Czechosłowacji
- 30 marca: plenum KC KPCz nowym prezydentem wybrało generała Ludvika Svobodę
- kwiecień 1968: Publikacja "Czechosłowackiej drogi do socjalizmu". Zapowiedzi:
- zapowiedź reformy gospodarczej
- zapowiedź ustawy rehabilitacyjnej dotyczącej osób niesłusznie skazanych w okresie stalinizmu
- czerwiec 1968: Zniesienie cenzury i publikacja kontrowersyjnego artykułu Ludvíka Vaculíka "2000 słów" (dokonano w nim głębokiej analizy dwudziestoletniego okresu sprawowania rządów przez partię komunistyczną, wskazując na podstawowe błędy kierownictwa, które doprowadziły kraj do kryzysu)
- zaniepokojenie władz ZSRR
- cykl narad wewnątrz Układu Warszawskiego
- od 18 czerwca do 2 lipca: przeprowadzenie na terenie CSRS ćwiczeń wojsk UW pod kryptonimem „Szumawa”, które stanowiły przygotowanie do późniejszej inwazji
- 14-15 lipca: narada pięciu państw UW w Warszawie bez udziału przedstawicieli czechosłowackich, uczestnicy spotkania wystosowali list do KC KPCz, oficjalnym efektem warszawskiego spotkania było opublikowanie w środkach masowego przekazu listu pięciu partii oraz stanowiska Prezydium KC KPCz,co spowodowało upublicznienie konfliktu między Moskwą a politykami czechosłowackimi
- 29 lipca: spotkanie kierownictwa CSRS z przywódcami radzieckimi w Czernej nad Cisą
- 3 sierpnia: w Bratysławie odbyło się spotkanie z udziałem sześciu partii komunistycznych: Czechosłowacji, Bułgarii, NRD, Polski, Węgier oraz ZSRR, obrady dotyczyły sytuacji w Czechosłowacji
- 20/21 sierpnia 1968: Inwazja na Czechosłowację - operacja Dunaj, uprowadzenie najważniejszych przywódców "Praskiej Wiosny" do Moskwy
- 22 sierpnia: XIV zjazd partii KPCZ, uznany później za nielegalny i wykreślony z historii
- 23-26 sierpnia 1968: tzw."rozmowy moskiewskie" na Kremlu przedstawicieli czechosłowackich z władzami radzieckimi; podpisanie tzw. "protokołu moskiewskiego": rząd i partia czechosłowacka podjęły w nim zobowiązania do „znormalizowania” sytuacji w kraju w zamian za obietnicę stopniowego wycofywania wojsk okupacyjnych i zgodę na utrzymanie się przy władzy.
- wprowadzenie cenzury i kontroli nad środkami masowego przekazu
- marzec 1969: rozruchy hokejowe skutkują odsunięciem od władzy Aleksandra Dubčeka.
- w połowie 1969 roku A. Dubček został usunięty z funkcji pierwszego sekretarza KC KPCz i wysłany jako ambasador do Turcji; jego następca, Gustáv Husák, zrezygnował całkowicie z procesu reform
- czystki w partii i wojsku, prześladowania i masowa emigracja Czechów i Słowaków
Demonstracja w
Helsinkach sprzeciwiająca się inwazji
Czesi i Słowacy dążyli do wolności pod przywództwem Aleksandra Dubčeka. Reformy (zwane procesem budowy "socjalizmu z ludzką twarzą"), które on wprowadził, nie miały na celu całkowitej zmiany ustroju, jak to miało miejsce na Węgrzech w 1956. Jednak rządzący Związkiem Radzieckim widzieli zagrożenie w zmianach wprowadzanych w Czechosłowacji. Odbył się szereg narad przywódców pięciu państw należących do Układu Warszawskiego, na których próbowano zmusić przywódców "Praskiej Wiosny" do rezygnacji z drogi reform. Ostateczna decyzja o wprowadzeniu wojsk pięciu państw Układu Warszawskiego na terytorium Czechosłowacji zapadła podczas posiedzenia ścisłego kierownictwa KC KPZR w dniach 15-17 sierpnia 1968 roku. W ataku brało udział 750 000 żołnierzy, 6 300 czołgów i 800 samolotów. Szacuje się, że zginęło około 200 osób.
wentylacja sklep | rollup | online bingo | Okucia budowlane | Hotel Valencia
źródło
Wikipedia
